Historia instytutów świeckich

Dynamizm charyzmatu założycielskiego Instytutu świeckiego

Instytut Świecki "Legionistki Maryi Niepokalanej" w Meksyku

Ojciec Felipe De Jesus Lopez OFM na początku drugiej połowy XX wieku, w roku 1954 w setną rocznicę obchodów ogłoszenia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny poczuł impuls wewnętrzny, żeby założyć Świeckie Stowarzyszenie Apostolskie (Instytut Świecki) po to, by umocnić wiarę katolicką i bronić swych zasad, które skonkretyzował i wjaśnił później. W szczególny sposób zatroskany był o biednych i o dzieci oraz o jedność rodzin. Zgromadzenie pod nazwą "Świeckie Misjonarki Franciszkanki" powstało za zgodą władz kościelnych w 1961 roku w mieście Etzatalan Jalisco w Meksyku. Z upływem czasu przekształciło się w Instytut Świecki "Legionistki Maryi Niepokalanej", co odpowiadało bardziej jego pragnieniu, by wnosić chrześcijaństwo w środowiska laickie, przeciwdziałając laicyzmowi obecnemu w społeczeństwie i świeckich strukturach poprzez obecność w tych miejscach aktywnych katoliczek, a przede wszystkim przez ich szczególne nabożeństwo do Maryi Niepokalanej.



1. W jakim celu powstało dzieło kobiet konsekrowanych żyjących w świecie?

Znajomość rzeczywistości społeczno-kulturalno-politycznej i religijnej kraju naszego Założyciela wyznaczyła regułę i miała dla nas ogromne znaczenie. Najważniejsze okazały się konsekwencje Powstania Cristero, które zakończyło się w 1929 roku, kiedy to rząd rewolucyjny, pomimo swych liberalnych poglądów, musiał zaakceptować to, że 98% społeczeństwa wyznawało wiarę katolicką, i że stabilizacja społeczna była w dużej mierze oparta o poszanowanie wyznań religijnych obywateli. Ta sytuacja nie oznaczała jednak, że rząd wycofał się z tego, co było związane z laicyzmem, ale wiązało się to z oddzieleniem Państwa od Kościoła i wolność w wyznawaniu jakiejkolwiek religii. W rezultacie społeczność miejska Meksyku coraz bardziej stawała się zeświecczona, przyzwyczajała się do oddawania kultu religijnego wyłącznie w świątyniach, akceptując rzeczywistą marginalizację zaangażowania katolików w życie społeczne kraju. Utrwalało się również zjawisko polegające na tym, że wielu, przede wszystkim polityków, prowadziło podwójne życie, co również dawało się odczuć w całej strukturze społecznej.


2. Kontekst charyzmatu założycielskiego "Legionistek Maryi Niepokalanej"

W tym kontekście polityczno-religijnym i społeczno-ekonomicznym życia w Meksyku działanie Ducha Świętego wyraziło się w powstaniu charyzmatu instytutu świeckiego dla laikatu i po pierwsze, jest przede wszystkim osobistym darem dla Ojca Felipe, który w ten sposób jest przemieniany jako założyciel przygotowując się do podjęcia szczególnej misji w Kościele (VC 1). Po drugie, sam charyzmat objawia się jako doświadczenie działania Ducha Świętego (cf ET 11), który później dla grupy założycielskiej składającej się z 13 kobiet staje się żywy, rozwija się nieustannie w harmonii z Ciałem Chrystusa, prowadząc do wzrostu liczebnego i rozwoju Instytutu w całym Meksyku (cf LG 44, MR 11).

Zadaniem członkiń Instytutu jest żyć w świecie na wzór zaczynu w celu uświęcenia świata. Poprzez podejmowanie różnych zawodów, członkinie mają się stawać zaczynem ewangelicznym przede wszystkim w tych miejscach, gdzie panuje sekularyzm nie tylko jako ideologia, ale tam gdzie w praktyce spycha się na margines życie Boże.

Po trzecie, natchnienie i inicjatywa naszego założyciela wpisują się w Kościół. Założyciel zaangażował inne osoby, które podejmują misję apostolską na rzecz szerzenia Królestwa Bożego (VC 63c) co z czasem sprawia, że grupa zyskuje swoją tożsamość i dynamikę. Ta misja ma za zadanie dać odpowiedź na rzeczywistość poznaną i określoną głównie przez środowisko, które oferuje państwo i instytucje świeckie, gdzie nasz Założyciel dostrzegł brak formacji religijnej i wartości chrześcijańskich, co w konsekwencji sprawiło, że poczuł się współodpowiedzialny za wielkie dzieło Kościoła Katolickiego.



3. Dynamizm założycielski Charyzmatu Instytutu

Proces założenia i ukonstytuowania się Dzieła poprzez przekazanie charyzmatu założycielskiego i scharakteryzowanie wybranych jego elementów stanowi pierwszy etap tworzenia Instytutu. Początkowe doświadczenia grupy, która miała się stać Instytutem Świeckim, rozpoczęły się od Konstytucji spisanych przez Założyciela, które nie odzwierciedlają wszystkiego, co otrzymałyśmy w procesie formacji, żeby żyć konsekracją w życiu świeckim. Są tam jedynie elementy dotyczące konsekracji i życia poświęconego Bogu.

Doświadczałyśmy różnych sprzeczności i poczułyśmy potrzebę dostosowania formy życia do Konstytucji, które byłyby zgodne z istotą i zadaniami Instytutu Świeckiego. W związku z tym, zdefiniowano charyzmat, misję i duchowość Instytutu.

Legionistka Maryi Niepokalanej żyje charyzmatem, podążając za Jezusem Chrystusem, biednym i ukrzyżowanym, naśladując Niepokalaną Dziewicę Maryję, podejmując wysiłek, by rechrystianizować swoje środowiska, szczególnie szkoły prowadzone przez państwo, instytucje świeckie, głosząc Królestwo Boga poprzez dawanie świadectwa swą radosną, ubogą obecnością, która buduje ducha braterstwa, służąc hojnie swym braciom na wzór Świętego Franciszka z Asyżu (CC,GG ART.3)).

Można wyróżnić pięć niezbędnych wymiarów wspólnoty podtrzymujących jej życie. Wymiar duchowo-profetyczny, który jest konieczny dla rozwoju Instytutu począwszy od doświadczenia życia Ewangelią i świadczenia o niej. Następnie mówimy o wymiarze chrystologicznym inspirowanym przez Ewangelię, objawiającym się w zrozumieniu tajemnicy Chrystusa ubogiego i ukrzyżowanego. Doświadczenie to obejmuje całe życie osoby świeckiej konsekrowanej. Łączy się to z utożsamieniem się legionistki z tajemnicą Wcielenia, pogłębieniem i całkowitym powierzeniem całej osoby Jezusowi, na wzór Maryi Niepokalanej; dawaniem pierwszego miejsca całkowitemu Tak, szukaniem zawsze woli Ojca, wiernością łasce, skromnym życiem (GS 19).

Wymiar kościelny wiąże się z nieustannym budowaniem mistycznego Ciała Chrystusa, począwszy od Objawionego Słowa Bożego po życie Eucharystią, a wszystko po to, by członkinie Instytutu tak jak On służyły Bogu i drugiemu człowiekowi, stając się doskonałymi w komunii (cf DA 219), przyjmując w postawie ewangelicznej i ze względu na Królestwo Niebieskie swoje obowiązki, które przyczyniają się do podniesienia godności ludzkiej, jak również, do umacniania pokoju, sprawiedliwości i solidarności między ludźmi.

Narodziny duchowe to wymiar, który ma się realizować nieustannie w życiu każdej Legionistki w celu realizacji i rozpowszechniania życia chrześcijańskiego. Ma ona być świadkiem Boga we wszystkim, co przynosi życie i z czym styka się w kulturze śmierci, kulturze konsumpcyjnej i hedonistycznej.

Chcemy prowadzić zwyczajne życie osoby świeckiej, stawiając na pierwszym miejscu świadectwo życia radosnego, ubogiego i braterskiego, służąc przede wszystkim biednym i zapomnianym. Na końcu mówimy o wymiarze eschatologiczno-radykalnym, aby podążać za Jezusem z właściwym dynamizmem aż do osiągnięcia pełnej dojrzałości w Nim.

Przeobrażanie się w Chrystusa ubogiego i posłusznego, powinno wzrastać nieustannie, jak mówi Sobór (LG 46), aż do momentu kiedy staniemy się przezroczyste dla Niego. 


4. Jak wyglądało życie w ciągu pięćdziesięciu lat istnienia naszego charyzmatu?

4.1 Aspekt historyczny

Mówiąc o aspekcie historycznym charyzmatu Instytutu Legionistek Maryi Niepokalanej, bierzemy pod uwagę analizę historyczno-dokumentalną czynów, słów i pism zarówno Ojca Założyciela, jak też Wspólnoty, sięgającą od początków jej istnienia aż do dnia dzisiejszego. Nasza wspólnota powstała po to by przez obecność w rodzinach, szkołach prowadzonych przez państwo, edukację dzieci i młodzieży wnosić wartości ewangeliczne w te środowiska.

W sytuacji gdy pogłębiały się: laicyzacja, hedonizm, żądza władzy i bogactw, my Legionistki odkryłyśmy konieczność poszerzenia naszej misji o obecność w tych miejscach, gdzie nie można było zapewnić życia według zasad chrześcijańskich. Trzecim momentem w definiowaniu naszego charyzmatu było odkrycie, że dzisiejszy człowiek jest ofiarą skrajnego indywidualizmu, relatywizmu i sekularyzacji społecznej. Brakuje mu nie tylko mocnych korzeni religijnych ale też kulturowych. Można tu mówić o neopoganizmie ludzi, którzy nie są ateistami, są raczej obojętnymi w wierze, jak mówi O. Roviva Arumi CMF, w swoim dziele Życie konsekrowane dziś.

Chwila obecna stawia nas w rzeczywistości, która nas przerasta, powoduje kryzys życia i podkreśla zjawisko globalizacji. Z tej przyczyny, trwamy w naszej konsekracji świeckiej, starając się o wierność, by świecić światłem Ewangelii we wszystkich środowiskach życia społecznego (Cf DA 501).

4.2 Aspekt duchowy

Ten aspekt oznacza inspiracje dotyczące obecnego doświadczenia życia Legionistek wraz z horyzontami społeczno-kulturowymi i teologicznymi, jak również, ich oczekiwania dotyczące rozwoju i dalszego istnienia Instytutu. Nasza duchowość kieruje nas do wnętrza, a charyzmat zobowiązuje nas do wyjścia na zewnątrz. Bez wymiaru duchowego nasz charyzmat traci sens i staje się jedynie dziełem o wymiarze społecznym, pedagogicznym, pastoralnym, służącym poprawie zdrowia, natomiast duchowość bez charyzmatu przestaje być ewangeliczna.

4.3 Aspekt hermeneutyczno-duchowy

Oznacza on rzeczywistość duchową doświadczenia, które wypływa z charyzmatu i zmierza do osiągnięcia harmonii z duchem Założyciela. Ta harmonia wykracza poza ramy historyczne, a wyraża się poprzez życie charyzmatem w świeckim życiu konsekrowanym w każdym ze środowisk, w których dziś żyją Legioniski.


5. Współczesne wyzwania dla naszego charyzmatu

Legionistki Maryi Niepokalanej mieszkają tylko w Meksyku, w kraju bardzo rozległym, zróżnicowanym demograficznie, z tej perspektywy społeczno-kulturowej wypływa różnorodność wyzwań dla naszego charyzmatu.

Nasza pierwsza propozycja to zaktywizować naszą obecność w niektórych regionach kraju. Oprócz podejmowania wysiłku nad odczytywaniem charyzmatu Legionistek Maryi Niepokalanej, konieczna jest weryfikacja naszej witalności i autentyczności w każdym miejscu i środowisku, w którym jesteśmy. Konieczne jest kreatywne i dynamiczne przystosowanie się, żeby zrozumieć nowe drogi inkulturacji naszego charyzmatu, a nie tylko, ponowne odczytanie lub odtworzenie tego, co nam pozwala się przystosować do specyficznych warunków społeczno-kulturowych. W związku z tym pytamy: dokąd chce nas prowadzić Duch Święty?

Musimy podążać za Jezusem, żyjąc wiernie głębią naszej konsekracji świeckiej po to, by kontynuować Jego dzieło, by mogło się rozwinąć w pełni, nawet gdyby to oznaczało dla nas doświadczenie prześladowań. Ostatecznie, kultywowanie ducha i charyzmatu Założyciela jest wielkim wyzwaniem dla nas w chwili obecnej. Poprzez różnorodne zaangażowania apostolskie, w odpowiedzi na realia życia, w których się znajdujemy, z Bożą pomocą podejmujemy wysiłek, by realizować naszą misję, zaradzając w pierwszej kolejności naglącym potrzebom naszych braci, którzy cierpią biedę.


Maria Cristina Ventura Gonzalez


Tłumaczenie z j. oryginalnego /hiszpańskiego/ - Świecki Instytut Maryi Służebnicy Pańskiej