Historia instytutów świeckich

Instytuty Świeckie - Przypisy

 

Przypisy

[1] w: Vita consecrata. Adhortacja. Tekst i komentarze, red. A. J. Nowak, Lublin 1998, s. 407-427.

[2] Zob. Z Chrystusem w świecie. Instytuty świeckie w 50-lecie "Provida Mater Ecclesia". Wypowiedzi Kościoła. Materiały z Sympozjum, red. M. Chmielewski, W. Słomka i K. Stawecka, Lublin 1997, s. 19-190.

[3] Tekst polski [w:] tamże, s. 19-29.

[4] Zob. L. Morosini Montevecchi, S. Sernagiotto di Casavecchia, Zwięzła historia instytutów świeckich, Kraków 1992, s. 13-14.

[5] Zob. W. Słomka, Padre Onorato Koźmiński precursore degli Istituti secolari, "L"Osservatore Romano" 104(1964) nr 268, s. 5; L. Boriello, G. della Croce, B. Secondin, La spiritualitŕ cristiana nell"etŕ contemporanea, Roma 1985, s. 248

[6] A. Gemelli, Memoria storica e giuridico-canonica sulle Associazioni di laici consacrati a Dio nel mondo, [w:] Secolaritŕ e vita consacrata, Milano 1966, s. 363-442.

[7] Przekład polski w: Z Chrystusem w świecie..., dz. cyt., s. 30-33.

[8] Cyt. za: L. Morosini Montevecchi, Gli istituti secolari laicali dalla "Provida Mater ad oggi,[w:] Vita consacrata, t. 2 " Consacrazione secolare, red. L. Caimi i inni, Torino 1994, s. 21.

[9] Zob. tamże, s. 22-23.

[10] Konstytucja Lumen gentium stwierdza, że "właściwością specyficzną laików jest ich charakter świecki" (KK 31). Teza o powszechnym powołaniu do świętości bez względu na stan życia (por. KK 39) uzasadnia więc istnienie stanu doskonałości w życiu świeckim, jakim są instytuty świeckich, ale o tym Sobór w tym dokumencie nie wspomina.

W wydanym w niecały rok później Dekrecie o przystosowanej odnowie życia zakonnego Perfectae caritatis Sobór poświęca jednak instytutom świeckim cały nr 11, gdzie wyraźnie czytamy, że "[...] choć nie są [one] instytutami zakonnymi, podejmują jednak prawdziwą i pełną profesję rad ewangelicznych w świecie" (DZ 11). Jeżeli więc nie należą do instytutów zakonnych, dlaczego mówi się o nich w kontekście odnowy życia zakonnego" Z kolei ogłoszony trzy tygodnie później Dekret o apostolstwie świeckich Apostolicam actuositatem pomija zupełnym milczeniem to, co o instytutach głosił Dekret Perfectae caritatis, mianowicie, że nie są one instytutami zakonnymi, lecz mają "swój właściwy, to znaczy świecki charakter".

Sobór nie wymienia zatem członków instytutów świeckich wśród laików, gdyż uznaje je za osoby konsekrowane. Nie zalicza ich również zakonników, bo zachowują charakter świecki. Ta niekonsekwencja nauki Soboru wyraźnie wskazuje, że nie dojrzała jeszcze świadomość właściwego miejsca instytutów świeckich w życiu Kościoła. " Zob. tamże, s. 24-29.

[11] Zob. A. Makowska, VI Światowy Kongres Instytutów Świeckich. Sprawozdanie, [w:] Z Chrystusem w świecie...,dz. cyt., s. 272-276.

[12] Zob. tamże, s. 273; L. Morosini Montevecchi, Gli istituti secolari laicali..., art. cyt., s. 51.

[13] G. Lazzati, Konsekracja i świeckość,"Ateneum Kapłańskie" 77(1985) t. 105, s. 214-223.

[14] Zob. E. Puzik, O sztuce stania się w naszym świecie świętym, Poznań 1988, s. 15; J. Słomińska, Świeckość członków instytutów świeckich, [w:] Z Chrystusem w świecie..., dz. cyt.,
s. 195-210.

[15] Czytamy tam m.in.: "[...] należy zawsze pamiętać, że we wszystkim musi być zachowany ich własny, specjalny, to znaczy świecki charakter, który stanowi całą rację ich bytu" (p. II). " Z Chrystusem w świecie, dz. cyt., s. 31.

[16] I. Antoniutti, Otwarcie Międzynarodowego Spotkania Instytutów Świeckich, [w:] tamże, s. 42.

[17] Zob. G. Lazzati, art. cyt., s. 216-217.

[18] I. Antoniutti, art. cyt., s. 44.

[19] Zob. L. Rutowska, Model duchowości świeckich konsekrowanych, "Ateneum Kapłańskie" 77(1985), t. 105, s. 313.

[20] Tę specyficzną cechę instytutów świeckich podkreślano od samego początku. M.in. w motu proprio Primo feliciter czytamy: "Doskonałość ta jednak powinna być realizowana i ślubowana w świecie, toteż trzeba ją dostosować do życia świeckiego we wszystkim, co jest dozwolone i co da się pogodzić z wymaganiami i dziełami tejże doskonałości" (p. II). " Z Chrystusem w świecie, dz. cyt., s. 32.

[21] Zob. Małżonkowie a instytuty świeckie, [w:] tamże, s. 95 i 102.

[22] Mając na myśli m.in. realizację ślubu czystości wśród spraw świata Paweł VI charyzmat instytutów świeckich nazwał "[...] drogą trudną, drogą alpinistów ducha, którzy poruszają się po krawędzi [...] równi pochyłej, przyciągającej kroki ku łatwiźnie schodzenia w dół, ale zarazem pobudzającej je do wysiłku wznoszenia się wzwyż". " Do I Światowego Kongresu Instytutów Świeckich, [w:] tamże, s. 54.

[23] Refleksje teologiczne na temat instytutów świeckich, [w:] tamże, s. 84.

[24] Tamże.

[25] Tamże, s. 86-87.

[26] Zob. E. Puzik, dz. cyt., s. 36-46.

[27] Refleksje teologiczne..., art. cyt., s. 88.

[28] Zob. H. U. von Balthasar, Ryzyko instytutów świeckich, "Communio" 5(1985) nr 6, s. 122.

[29] Konsekracja ta powinna "[...] przeniknąć całe życie, wszystkie codzienne zajęcia, stwarzając w was całkowitą dyspozycyjność wobec woli Ojca, który umieścił was w świecie i dla świata" " mówił Jan Paweł II do uczestników II Światowego Kongresu Instytutów Świeckich (Rzym, 28 VIII 1980) " Z Chrystusem w świecie.., dz. cyt., s. 134.

[30] I. Antoniutti, art. cyt., s. 44.

[31] Zob. tamże, s. 44-47.

[32] Jan Paweł II stwierdza, że jest to "[...] trudne, ale piękne powołanie pełnego poświęcenia się Bogu i duszom " powołanie wymagające" " Instytuty świeckie: ich tożsamość i misja, [w:] tamże, s. 167; zob. W. Słomka, Radykalizm ewangeliczny życia konsekrowanego w świecie, [w:] tamże, s. 211-222.

[33] Tamże, s. 65.

[34] Zob. G. Brasca, Wymiar apostolski instytutów świeckich, "Ateneum Kapłańskie" 77(1985), t. 105, s. 226-227.

[35] W odniesieniu natomiast do kapłanów dekret Presbyterorum ordinis na pierwszym miejscu wymienia posłannictwo profetyczne, a następnie kapłańskie. " por. DK 4-6; zob. M. Chmielewski, Powołani do życia konsekrowanego w świecie, [w:] Z Chrystusem w świecie..., dz. cyt.,
s. 233-238.

[36] Paweł VI, Do II Światowego Kongresu Instytutów Świeckich, [w:] tamże, s. 105; por. EN 70.

[37] Zob. A. Nossol, Ku cywilizacji miłości, Opole 1984, s. 16

[38] Zob. m.in.: Paweł VI, Do II Światowego Kongresu...,art. cyt., s. 105; Formacja w instytutach świeckich, [w:] Z Chrystusem w świecie..., dz. cyt., s. 111 i 114; Jan Paweł II, Ewangelizacja a instytuty świeckie. Do II Światowego Kongresu Instytutów Świeckich, [w:] tamże, s. 133; tenże, Do III Światowego Kongresu Instytutów Świeckich, [w:] tamże, s. 172-173.

[39] Do II Światowego Kongresu..., art. cyt., s. 104.

[40] Zdaje się to potwierdzać Jan Paweł II, który przemawiając do uczestników V Światowego Kongresu Instytutów Świeckich w 1988 roku, powiedział: "Kościół roku 2000 oczekuje zatem od was kompetentnej współpracy na trudnej drodze uświęcania świata". " tamże, s. 178; zob. A. Oberti, art. cyt., s. 303.

[41] Z Chrystusem w świecie..., dz. cyt., s. 40.

[42] Tamże, s. 63.

[43] Dokument o formacji w instytutach świeckich przygotowany przez Kongregację do spraw Zakonów i Instytutów Świeckich stwierdza: "[...] ten typ powołania nie jest rozumiany przez wspólnotę Kościoła i przez samych kapłanów, dlatego też często członkowie instytutów świeckich nie mogą znaleźć odpowiedniego kierownictwa duchowego. Ich charyzmat nie jest dostatecznie doceniany, dowartościowany w Kościele". " tamże, s. 109; To samo ubolewanie wyraził także kard. E. Pironio w przemówieniu na temat formacji członków i odpowiedzialnych w instytutach. " zob. tamże, s. 125.

[44] Zob. J. Szamocki, Instytut Świecki Kapłański " propozycja Kościoła kapłanom diecezjalnym, [w:] tamże, s. 268-270.

[45] Tamże, s. 264.

[46] Zob. F. Morlot, Sacerdoti in un Istituto Secolare, [w:] Preti nel mondo per il mondo, red. A. Mazzarone, Milano 1983, s. 61.

[47] Zob. C. Rocchetta, La consacrazione secolare dei presbiteri membri di istituti secolari, [w:] Vita consacrata, t. 2, dz. cyt., s. 112-122.

[48] Zob. Kard. I. Antoniutti, art. cyt., s. 48-50; Paweł VI, Do I Światowego Kongresu Instytutów Świeckich, [w:] Z Chrystusem w świecie..., dz. cyt., s. 52-54; Paweł VI, Do odpowiedzialnych generalnych..., tamże, s. 65; Refleksje teologiczne na temat instytutów świeckich, tamże, s. 72 i 81; KPK kan. 713 § 3.

[49] "Do odnowy Kościoła dziś nie wystarczają jasne dyrektywy i liczne dokumenty " pisał Paweł VI w liście z okazji 25-lecia konstytucji Provida Mater Ecclesia. " Kościołowi potrzebne są jednostki i wspólnoty świadome własnej odpowiedzialności za wcielenie i przekazywanie światu ducha, jak to zamierzył Sobór. Wam przypadła w udziale ta wzniosła misja: dawać przykład niestrudzonego zapału w nowych stosunkach, jakie Kościół pragnie nawiązać ze światem i w służbie światu" " Z Chrystusem w świecie, dz. cyt., s. 59.

[50] Tamże, s. 189.